Hiểu hơn về công việc của một QA

Công việc chính của một QA là gì? Những kỹ năng nào là quan trọng nhất?

Lời khuyên và tips dành cho QA chuyên nghiệp

Career path nào phù hợp dành cho một QA?

Trường SAM giới thiệu tới các bạn bài phỏng vấn  với anh Ngô Quách Hy, Founder & CEO của CodeBox Solutions, để giúp các bạn hiểu rõ hơn về nghề QA

1.Anh bắt đầu với nghề QA như thế nào?

Được đào tạo về lập trình và có thời gian làm phần cứng và mạng, tôi khởi đầu với nghề QA cũng rất tình cờ. Khi đó mảng này còn tương đối mới ở Việt Nam. Nhờ kiến thức vừa làm lập trình, vừa bên phần cứng và mạng, vô tình tôi đáp ứng được một tiêu chí quan trọng của QA là mình cần có kiến thức khác nhau để hiểu và biết cách test sản phẩm. Từ đó tôi mới bắt đầu với nghề… nói đúng ra là Tester, vì khi mới vào nghề, mình chưa đủ trình độ để làm QA.

Một thời gian sau, đủ kinh nghiệm, tôi làm Test Design, Test Lead, và đến Test/QA Manager.

2.Những công việc chính của 1 QA là gì?

Người QA chuyên nghiệp phải đảm bảo chất lượng từ đầu đến cuối dự án bao gồm cả process và việc thực thi test.

Phân tích requirement

Đặt ra process để đảm bảo chất lượng. Process phải phù hợp với development model đang áp dụng cho dự án

Lên kế hoạch test, thiết kế test case

Thực thi theo test plan, test case

Thu thập thông tin, gửi báo cáo chất lượng cho khách hàng hoặc project manager

3. Những yếu tố nào là quan trọng nhất đối với 1 QA?

Về technical thì có 3 yếu tố:

Được đào tạo, có kiến thức nền tảng về IT và lập trình. Nghề QA đòi hỏi kiến thức rộng hơn là kiến thức sâu. Tôi ví dụ một bạn QA quá tập trung vào ngôn ngữ nào đó và gặp dự án viết bằng ngôn ngữ lập trình khác, hoặc domain knowledge khác, bạn đó chắc chắn gặp rắc rối.

Những kiến thức về domain đặc thù như tài chính, health care, banking… đều cần thiết. Đôi khi có những dự án đặc thù về banking, thì khách hàng sẽ bỏ qua tiêu chí chọn QA có IT background, vì khi đó background về domain knowledge banking có lợi thế hơn.

Kiến thức về các hệ thống phần mềm và chuyên ngành QA. Ví dụ như một QA khi test ứng dụng web, nhưng không hiểu cấu trúc của ứng dụng web là thế nào, nó được hình thành thế nào, người đó sẽ không thể nào cống hiến tốt cho việc đảm bảo chất lượng.

Về soft skills cũng có 3 yếu tố:

Kỹ năng giao tiếp tốt. Một ví dụ điển hình trong nghề là khi người test tìm thấy một bug và report cho developer, developer không đồng ý đó là lỗi và xảy ra tranh luận, ảnh hưởng đến teamwork. Một QA có kỹ năng giao tiếp tốt có thể giúp developer hiểu được đây là lỗi cần phải sửa, dù là theo yêu cầu hệ thống hay là theo bất cứ tiêu chuẩn phần mềm nào.

Cẩn thận + suy nghĩ thấu đáo. Ví dụ một Tester đang thực hiện manual testing về ứng dụng web, và gặp lỗi nhỏ về UI, rồi bỏ qua nó, nhưng khi đến với khách hàng thì lỗi này làm họ khó chịu. Người QA cần kỹ năng làm việc cẩn thận + suy nghĩ thấu đáo để chú ý đến từng vấn đề nhỏ nhất

Tư duy sáng tạo. Nếu chỉ test những case thông thường thì đôi khi không đảm bảo tất cả các trường hợp xảy ra lúc hệ thống vận hành tại các môi trường bên ngoài. Do đó, tư duy sáng tạo giúp QA thiết kế test lạ, sáng tạo, và giúp tìm được những lỗi có giá trị cho việc đảm bảo chất lượng.

4. Khi là QA, anh đã từng mắc phải sai lầm nào chưa? Anh vượt qua sai lầm đó như thế nào? Và anh học được gì từ nó?

Tôi từng thiết kế một process mà nó không phù hợp với development model đang sử dụng, dẫn đến việc QA process không theo sát Development process, để sót bug trong quá trình phát triển và sử dụng.

Để vượt qua, tôi đã nhìn nhận phần việc của mình chưa được tốt và đưa ra hướng khắc phục ngay.

Qua sai lầm đó, tôi  học được cách thiết kế process cho từng dự án là khác nhau. Không phải mình đã thành công ở process này rồi áp dụng nó cho dự án khác là cũng có thể thành công.

Mỗi dự án, mỗi sản phẩm cần một QA process thích hợp, dựa trên các kiến thức nền tảng của QA. Do đó trước khi bắt đầu mỗi dự án, tôi luôn xem kỹ lại rằng process này đã thật sự tốt chưa, tôi so sánh nó cẩn thận với development cycle rồi mới bắt đầu.

5. Anh có lời khuyên nào dành cho các bạn QA hiện tại để các bạn có thể thực hiện ngay và cải thiện kỹ năng của mình không?

Có ba thứ các bạn có thể cải thiện từ bây giờ

Technical skill

Nắm bắt một ngôn ngữ lập trình nào đó, và hiểu về kiến trúc hệ thống của phần mềm được test

Biết sử dụng thành thạo nhiều hơn một hệ điều hành

Tìm hiểu về các công cụ hỗ trợ cho QA, bao gồm các automation test tools

Domain knowledge. Kiến thức đặc thù dự án giúp ích rất nhiều trong việc đảm bảo chất lượng sản phẩm. Ví dụ như công ty của bạn hay làm các sản phẩm về financial thì bắt buộc phải cập nhật kiến thức financial, dù nó không chuyên về IT, để có thể đảm bảo chất lượng tốt hơn cho dự án, cũng như đưa ra lời khuyên trong lúc xây dựng sản phẩm.

Soft skills, nhất là kỹ năng giao tiếp và ngoại ngữ. Ở Việt Nam, tiếng Anh và tiếng Nhật là phổ biến nhất. Kỹ năng giao tiếp ảnh hưởng rất nhiều đến career path của một QA. Khi còn là Tester thì phải giao tiếp tốt với developer, project management. Khi lên làm Test Lead hoặc Test Manager thì phải giao tiếp tốt với khách hàng cũng như nhóm làm dự án ở bên phía mình. Trong kỹ năng giao tiếp có luôn kỹ năng trình bày ý tưởng, thuyết phục người khác.

6. Career path nào sẽ phù hợp cho một QA?

Career path cho QA khác nhau giữa các công ty, nhưng nhìn chung sẽ có những bước cơ bản như: bắt đầu với vị trí Tester khi chưa có kinh nghiệm gì, khi có kiến thức hơn thì làm Test Design, sau đó là Test Lead/ QA Lead, Test Manager/ QA Manager.

Lên đến Manager thì sẽ chuyển sang lĩnh vực quản lý. Tôi thấy nhiều người giỏi technical và không muốn chuyển sang management, thì lúc đó họ chọn trở thành chuyên gia test automation, performance, security và đóng góp rất nhiều cho chất lượng sản phẩm.

7. Vì sao một tech guy nên chọn trở thành QA thay vì Developer?

Nếu bạn ham thích học hỏi nhiều lĩnh vực khác nhau về phần mềm, thích tìm tòi để phát hiện ra lỗi cũng như các cải tiến cần có để có một sản phẩm tốt hơn cho người dùng, tôi nghĩ bạn thích hợp để làm một QA. Tôi cũng cảm thấy đảm bảo chất lượng là một công việc năng động và đòi hỏi tính sáng tạo nhiều.

Bạn yêu thích công việc QA, bạn muốn trau dồi thêm những kiến thức chuyên sâu về QA, hãy đến với khóa học  "Chuyên viên QA chuyên nghiệp" do trường SAM tổ chức. Với phương pháp đào tạo " 30% lý thuyết và 70% thực hành" chắc chắn sẽ khiến các bạn hài lòng.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Mọi thông tin chi tiết về khóa học, Anh/ Chị có thể liên hệ BP. Tư vấn Trường SAM qua

Số điện thoại: (08)35 178848 - 35 178849

Hoặc email: info@sam.edu.vn; tuvan@sam.edu.vn

Với bạn QA là công việc hay nghề nghiệp

Liệu trong mỗi chúng ta đã bao giờ tự hỏi tại sao ngày hôm nay, tại thời điểm hiện tại, khi đang đọc bài viết này, mình lại là một QA? Tại sao không phải là một Developer hay một công việc hoàn toàn khác!? Bạn bắt đầu làm việc như một QA vì bạn cần một công việc, để kiếm tiền và đảm bảo nhu cầu cuộc sống, hay từ mong muốn phát triển nghề nghiệp lâu dài?

Hãy thành thật trả lời câu hỏi cho chính bản thân bạn.

Cuộc sống hiện đại, có vô vàn những công việc giúp chúng ta có thể duy trì cuộc sống. Tuy nhiên, việc tìm cho mình một công việc thành thực mà nói đối với vô vàn những sinh viên mới ra trường là điều không đơn giản. Một tình huống mà tôi nghĩ rằng là hệ quả từ lối suy nghĩ và giáo dục. Áp lực là không nhỏ nếu như bạn là một người trưởng thành, một sinh viên đã tốt nghiệp hay thậm chí thạc sĩ, hay tiến sĩ. Áp lực để có một công việc không chỉ đảm bảo cuộc sống, mà còn đảm bảo cho bạn có một cái nhìn tốt từ dư luận xung quanh bạn. Nói tới đây, tôi chợt nhận ra hình ảnh bản thân khi mới chập chững “ra trường”.

Khi bạn chọn QA là một công việc, bạn không có nhiều sự lựa chọn, bạn bắt đầu với nó một cách vội vàng, gấp gáp, bạn vồn vập tìm kiếm thông tin, bạn vồn vã tìm người có kinh nghiệm (có thể người đó cũng xem QA như một công việc như bạn), bạn viết vội một CV tạm bợ theo hơi hướng QA, bạn rải cùng một CV cho tất cả những Job có tiêu đề đính kèm chữ QA mà thậm chí không cần biết bạn nắm được bao nhiêu % trong những gì được ghi trong mô tả công việc. Và nếu may mắn, bạn có được một công việc, đơn giản là một công việc không hơn không kém. Một sự khởi đầu không tệ cho con đường mưu sinh trước mắt.

Khi bạn đi làm, bạn bắt đầu hình dung được công việc cụ thể của mình là gì, bạn được những người quen việc dìu dắt, và dần dần bạn quen việc, bạn không còn phải lo lắng vì sự mưu sinh, bạn thảnh thơi hơn vì không còn phải chịu sức ép như một sinh viên mới ra trường cần việc làm. Bạn có những mối quan hệ tốt hơn, bạn bắt đầu nhảy việc từ những gì bạn học được, thu nhập tốt hơn dù nó tới nhanh hay chậm. Tất cả những vấn đề bạn đối mặt khi còn là một sinh viên mới tốt nghiệp dường như được giải quyết.

Và bởi vì bạn chỉ xem QA như một công việc:

Bạn làm việc tròn vai, bạn nỗ lực nửa vời, bạn tìm kiếm cho mình những cơ hội mới đa số vì bởi thu nhập, bạn hiếm khi đi xa hơn ngoài những nhiệm vụ bạn được giao. Bạn trang bị những kiến thức, kinh nghiệm nhằm làm đẹp hơn CV(Résume) mà bỏ qua những kiến thức thực sự cần của công việc hiện tại. Bạn nỗ lực vì muốn ghi điểm với sếp hơn là những thành tựu chuyên sâu. Bạn luôn tìm kiếm cho mình cơ hội để làm những vị trí cao hơn để thoát khỏi “kiếp” QA/Tester/QC… Bạn luôn nghĩ rằng mình cần nhanh chóng kiếm tìm một vị trí khác, hoặc một cơ hội khác, và bạn luôn sẵn sàng cho cơ hội đó. Vì bạn chỉ xem QA là một công việc bạn không cảm thấy tự hào với những gì mình đạt được hôm nay, và có thể đôi khi bạn cảm giác một chút bất lực vì chưa thể thoát khỏi sự phụ thuộc đối với công việc hiện tại, cảm giác bạn đang mắc kẹt tại chỗ. Bạn nhìn ra xung quanh, những đồng nghiệp của bạn ở các vị trí khác, công ty khác, một chút thèm thuồng, ghen tị và thậm chí là sự ngưỡng mộ dành cho họ. Những cảm giác đó rất tự nhiên, rất con người và rất đáng trân trọng. Cuộc sống đôi khi không cho chúng ta quyền lựa chọn và buộc bạn phải thích nghi và có vẻ như, bạn đã và đang làm rất tốt điều đó.

Nếu bạn chọn QA là một nghề nghiệp; một nghề nghiệp không chỉ giúp bạn đảm bảo cuộc sống, mà còn là một sở thích, một đam mê. Ngay từ khi chưa thực sự đi làm hoặc sau môt thời gian sống với công việc của một chuyên viên QA, bạn biết mình muốn gì, bạn biết rõ mong muốn bản thân khi quyết định trở thành một QA chuyên nghiệp. Dù ít hay nhiều bạn từng bước tìm hiểu về nghề nghiệp của bạn, bạn trang bị những kiến thức mà một phần nào đó bạn tin rằng nó sẽ tốt với công việc trong tương lai khi là một QA/QC/Tester. Bạn có được công việc mà bạn mong muốn và bắt đầu chập chững những bước đầu tiên trên con đường nghề nghiệp của một QA.

Và bởi vì bạn xem QA là một nghề nghiệp thực sự:

Bạn luôn tự đặt cho mình những câu hỏi làm sao để bạn có thể trở nên tiến bộ hơn, một sự tiến bộ thực sự cho những kĩ năng cần thiết của một QA chuyên nghiệp. Bạn nhảy việc, tìm cho mình một môi trường làm việc tốt hơn và có cơ hội nâng cao kiến thức hơn là vì thu nhập, một điều hiển nhiên rằng một môi trường tốt hơn luôn đi kèm những chế độ tốt hơn . Bạn đắm chìm trong những kiến thức của một QA, mỗi ngày đối với bạn là một trải nghiệm, là một cơ hội để bạn khám phá. Bạn yêu công việc hiện tại của mình và bạn hiểu rất rõ những giá trị hay thành tựu mà mình có được. Thời gian trôi qua, bạn tin tưởng hơn vào con đường bạn chọn, mặc dù khó khăn là không ít khi bạn luôn tìm kiếm cho mình những thử thách mới xung quanh công việc mà bạn đang làm, một QA. Bạn ngày một trở nên vững chắc hơn không chỉ đối với chính bản thân, mà với chính những đồng nghiệp xung quanh. Họ cảm thấy sự tin cậy nơi bạn, khi hàng ngày hằng giờ, bạn vẫn đang dùng những gì bạn tin tưởng để tạo ra giá trị cho công ty, đồng nghiệp. Và khi nhìn ra xung quanh, bạn luôn cảm thấy ngưỡng mộ những đồng nghiệp của bạn, nhưng thay vì cảm giác tự ti, hay mong muốn làm những công việc như họ, bạn không ngừng nâng cao năng lực của bạn khi là một QA, vì bạn tin rằng điều đó có ý nghĩa hơn là cố gắng để trở nên giống họ. Bạn tìm tới những người có chung mục đích làm việc như bạn, không quan trọng họ là ai. Bạn làm chủ hoàn toàn được công việc của bạn, những nhiệm vụ bạn được giao, bạn luôn tìm cho mình những quyết định nhanh chóng, và chính xác. Mọi hành động của bạn luôn xuất phát từ một trái tim yêu nghề.

Lời cuối:

Cho dù bạn đến với QA bởi vì một xuất phát điểm nào đi chăng nữa, với tôi điều đó luôn đáng trân trọng. Vì hằng ngày hằng giờ bạn vẫn đang một cách trực tiếp giúp những phần mềm trở nên tốt đẹp hơn. Cuộc sống là những cuộc hành trình và theo một cách nào đó bạn là chủ nhân của những cuộc hành trình đó. Nếu bạn xem QA chỉ như một công việc để trả các hoá đơn cuối tháng, hay bạn chưa thực sự nhìn thấy đam mê đối với công việc của bạn, không sao cả. Bạn vẫn đang bước đi trên con đường tìm kiếm niềm yêu thích của mình. Đừng cảm thấy buồn chán, hãy trân trọng và biết ơn những gì công việc đang đem lại cho bạn, và biết đâu tới một lúc nào đó bạn biến nó trở thành một đam mê, hơn là một công việc.

Nếu bạn chọn QA như một nghề nghiệp, và có một kế hoạch dài hạn cho nó. Chúc mừng bạn. Một lời khuyên nho nhỏ của tôi là đừng nản lòng nếu như một lúc nào đó bạn cảm thấy mình chưa nhận được xứng đáng với những gì mình nỗ lực, đôi khi những thất bại nho nhỏ chính là những liều thuốc quý giá cho  con đường nghề nghiệp mà bạn đã chọn.